Stadswandeling met gids Bergen op Zoom

Bergen op Zoom telt meer dan 800 monumenten en dankt die aan handel en bestuur. De jaarmarkten brachten de stad welvaart, het markiezaat gaf haar aanzien, en de vesting bepaalde eeuwenlang haar vorm en omvang. Dat de stad in 1747 door Franse troepen werd ingenomen en in brand gestoken, maakt wat er nog staat des te opmerkelijker. Tijdens deze stadswandeling met gids ontdekt u hoe die verhalen zich in één compact centrum aan u laten zien.

Van handelsstad tot markiezaat
Bergen op Zoom groeide dankzij zijn ligging aan de Schelde uit tot een van de belangrijkste handelssteden van de Nederlanden. De jaarmarkten trokken kooplieden uit Engeland, Vlaanderen en het Duitse achterland, en met de handel kwam het geld waarmee de stad zich bouwde. De heren van Bergen op Zoom, uit het geslacht Van Glymes, werden in 1533 verheven tot markies. Hun titel gaf de stad een bestuurlijke status die zij nergens anders in Brabant deelde. De gids laat u zien waar die welvaart nog altijd in de gevels afleesbaar is.

Het Markiezenhof en de Grote Markt
Het Markiezenhof is het oudste stadspaleis van Nederland en een van de vier officiële Topmonumenten van Brabant, naast de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch, de Grote Kerk in Breda en Kasteel Heeswijk. De bouw begon in 1485 in opdracht van Jan II van Glymes, naar ontwerp van de Mechelse bouwmeesters Anthonis en Rombout Keldermans. Op de toren staat sinds 1523 de Zeeridder, half mens en half vis, het symbool van de stad.

Rondom de Grote Markt komen macht, geloof en dagelijks leven samen. Hier staan de Sint-Gertrudiskerk met de toren die iedereen De Peperbus noemt, en het Oude Stadhuis met de zinspreuk Mille periculis supersum: duizend gevaren kom ik te boven. Wie die woorden leest, begrijpt meteen waarom de vesting in Bergen op Zoom nooit ver weg is.

De Gevangenpoort en de vesting
De Gevangenpoort, oorspronkelijk de Lievevrouwepoort, is de enige bewaard gebleven stadspoort van de middeleeuwse ommuring en het oudste monument van de stad. Toen de muren hun militaire functie verloren, werd de poort gevangenis — en dat bleef zij tot 1931. Vanaf 1698 verving Menno van Coehoorn de verouderde werken door een stelsel van bastions, ravelijnen en lunetten dat als zijn meesterwerk gold. De stad droeg de bijnaam La Pucelle, de Maagd, omdat zij nooit was ingenomen. Op 16 september 1747 maakten Franse troepen na een beleg van twee maanden een einde aan die reputatie. De gids vertelt dat verhaal onderweg; wilt u er dieper op ingaan, dan is de vestingwandeling Bergen op Zoom de aangewezen route.

De stadswandeling in Bergen op Zoom is een aanrader voor bewoners en bezoekers die een algemeen beeld willen krijgen van de bezienswaardigheden en geschiedenis van de stad.