Hofje van Wildeman in Alkmaar

Hofjes in Nederland

Verborgen  tuinen met prachtige verhalen

Bezoek de hofjes
met een gids van Cicerones

Achter de gevels van de Nederlandse binnensteden liggen verborgen hofjes: besloten tuinen met lage woningen, vanaf de late middeleeuwen gesticht zodat ouderen en onvermogende stadsbewoners een eigen plek hadden. Nederland heeft er nog 200 tot 250, en de meeste vindt u in Den Haag (circa 115), Amsterdam (56), Leiden (35) en Haarlem (23), waar het Hofje van Bakenes uit 1395 het oudste nog bestaande hofje van het land is.

Een gids van Cicerones neemt u mee naar binnen en vertelt wie de stichters waren, wie er mochten wonen en hoe het leven achter de poort eruitzag. U stapt uit de drukte van de winkelstraat zo een tuin binnen waar het al eeuwen stil is. Kies hieronder uw stad en ontdek de hofjes met een gids die ze van binnen kent.

Hofjeswandeling in Haarlem - Hofje van Noblet

Welk hofjes gaat u ontdekken?

Veelgestelde vragen over de hofjes

Een hofje is een binnentuin omringd door kleine woningen. De stadswandelingen van Cicerones voeren met name langs liefdadigheidshofjes. Deze hofjes werden gesticht om de armen in de stad onderdak te bieden. 

Het Hofje van Bakenes in Haarlem is gesticht in 1395 en is daarmee het oudste hofje dat nog bestaat.

Nederland telt naar schatting 200 tot 250 historische liefdadigheidshofjes. Het exacte aantal verschilt per bron, omdat door de eeuwen heen veel hofjes zijn verdwenen, verbouwd of samengevoegd. Het Landelijk Hofjesberaad en de interactieve kaart van Hofjes van Nederland registreren ruim 202 specifieke historische locaties. In haar standaardwerk gaat architect en TU Delft-onderzoeker Willemijn Wilms Floet uit van circa 150 hofjes.

Een groot aantal hofjes is toegankelijk voor publiek. Deze hofjes hebben vaak vaste openingstijden die te lezen zijn op een bordje naast de entree. Daarnaast zijn er hofjes die op speciale dagen zoals Open Monumentendag geopend zijn. 

Er is niet één hofje aan te wijzen als mooiste hofje. De hofjes worden om verschillende kenmerken mooi gevonden. Terwijl de ene bezoeker juist de kleine en oudere hofjes waardeert, vindt een ander juist de jongere hofjes met een monumentale uitstraling prachtig. 

Op een aantal hofjes worden de regels voor bezoek expliciet beschreven. Zo'n regel kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het aantal personen dat het hofje tegelijkertijd kan bezoeken. Op een groot aantal hofjes wordt aangegeven dat u als bezoeker de rust moet bewaren. Behalve deze regels is het goed te beseffen dat u privéterrein betreedt en in de tuin van iemand anders staat. Maak niet ongevraagd gebruik van het tuinmeubilair en kijk niet bij de huisjes naar binnen.